Sudan'ın Kuzey Eyaleti çatışmaların ardından 4 milyon kişiye sığınak oldu
Çatışmaların devam ettiği Sudan'da Kuzey Eyaleti'nin Sosyal Hizmetler Bakanı Menal Mekkavi, eyaletin, Nisan 2023'te çatışmaların başlamasıyla 4 milyon yerinden edilmiş kişiyi ağırladığını belirtti.
Sudan'daki durumu dünyaya duyurmak üzere aralarında AA muhabirinin de olduğu Türk gazetecilerle bir araya gelen Kuzey Eyaleti Sosyal Hizmetler Bakanı Mekkavi ile Eyaletin İnsani Yardım Komiseri Wail Muhammed Şerif, eyaletteki son durum hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Mekkavi, Türk gazeteci heyetine ve Sudan'daki kriz süresince verdikleri desteklerden dolayı Türk halkına teşekkür etti.
Eyaletin, Nisan 2023'te çatışmaların başlamasıyla 185 barınma merkezine dağılmış şekilde 4 milyon yerinden edilmiş kişiyi ağırladığı bilgisini paylaşan Mekkavi, iklim değişikliği nedeniyle eyaletin sel ve yoğun yağışlara maruz kalması sonucunda 40 bin evin kısmen ya da tamamen zarar gördüğünü ifade etti.
Mekkavi, Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) eyaletteki elektrik santralleri ve barajları hedef aldığına işaret ederek, bunun tarım, eğitim gibi birçok alanı olumsuz etkilediğini belirtti.
Son aylarda HDK'nin başta Kuzey Darfur eyaleti olmak üzere Kurdufan ve Darfur Bölgesi'ne yönelik saldırılarının artmasıyla Kuzey Eyaleti'ne büyük çaplı göç dalgasının yaşandığını söyleyen Mekkavi, eyaletin ed-Debbe şehrinde el-Affad mülteci kampının kurulduğunu dile getirdi.
- '3 bin kapasiteli kampta 4 bin 300 aile kalıyor'
Mekkavi, Eyalet hükümeti olarak bu krizi yönetmek üzere Acil Durum Komitesi başta olmak üzere birkaç komiteyi kurduklarına dikkati çekerek, 3 bin kapasiteli el-Affad mülteci kampında 4 bin 300 ailenin yaşadığını kaydetti.
Son aylarda şiddetlenen çatışmalardan ötürü eyalet genelindeki toplam yerinden edilmiş aile sayısının 46 bin 465 olduğunu aktaran Mekkavi, bunun 270 bin 903 kişiye tekabül ettiğini anlattı.
Mekkavi, el-Affad mülteci kampıyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
'Kampta bugün ihlallerle ilgili savcılık birimi, insani yardım ofisi, sosyal hizmet uzmanları, aile birleştirme ve kayıp kişiler birimleri, sağlık hizmetleri ve Kızılay yer alıyor. Ayrıca kampta 3 sabit klinik ve bir de gezici klinik bulunmaktadır. Çocukların oynayabilmesi için güvenli alanlar oluşturduk. Gerekli psikososyal destek hizmeti de sağlanmaktadır. Kampta yerel ve uluslararası kuruluşların sürdürdüğü 178 girişim var. Ayrıca kampta 8 aşevi faaliyet göstermektedir.'
- 'Kamptaki 3 bine yakın çocuğun eğitime ihtiyacı var'
Kampta karşı karşıya gelinen en büyük zorluğun eğitim alanında olduğuna işaret eden Mekkavi, farklı seviyelerdeki 2 bin 880 öğrenci için 20 eğitim çadırına ihtiyaç bulunduğuna, güvenlik için bir çevre suru inşa edilmesine, acil olarak çöp toplama araçlarına, salgınlarla mücadele için ilaçlama ekipmanlarına ve yüksek nüfus nedeniyle gıda öğütme değirmenlerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Mekkavi, yerinden edilmiş kişilere yönelik küçük ölçekli projelerin yönetimi konusunda eğitimler verdiklerini dile getirerek, kendilerine üretim araçlarının tahsis edileceğini belirtti.
Başta Türk Kızılay, İnsan Hak ve Hürriyetleri (İHH) İnsani Yardım Vakfı olmak üzere destek veren tüm Türk yardım kuruluşlarına teşekkür eden Mekkavi, konuşmasını şöyle sürdürdü:
'Sudan deneyimini dünyaya aktarmanızı temenni ediyoruz, zira Sudan, toplumsal dayanışmada örnek bir destan yazmıştır. Özellikle destek veren herkese şükranlarımızı sunuyoruz. Sudan'ın son karış toprağı özgürlüğüne kavuşana ve her bir yerinden edilmiş kişi evine dönene kadar çalışacağız.'
- 'İnsan hakları durumu asgari seviyede'
İnsani Yardım Komiseri Şerif de eyaletteki mevcut koşulların insan hakları açısından asgari seviyede olduğunu ifade ederek, uluslararası ve yerel kuruluşlar tarafından sağlanan yardımların gereken düzeyde olmadığını belirtti.
Yardımların büyük ölçüde Kuzey Eyaleti'nin kamu kurumları aracılığıyla yapıldığına dikkati çeken Şerif, toplumsal girişimler ve gönüllü çabaların çok önemli bir rol oynadığını ancak bunların mevcut şartlar nedeniyle uzun süre devam edemeyeceğini vurguladı.
Şerif, 'Sudan, bugün savaş halinde olan bir ülkedir. Bu durum, devletin yerinden edilmiş kişilere yönelik uzun vadeli ve sürekli destek sağlamasını ciddi şekilde sınırlandırmaktadır. Bu vesileyle medya aracılığıyla ve sizler üzerinden uluslararası topluma bir çağrıda bulunuyoruz; uluslararası kuruluşların ve bağışçıların el-Affad mülteci kampındaki yerinden edilmiş kişilerin insani koşullarını iyileştirmek için acilen müdahil olmaları gerekmektedir.' değerlendirmesini yaptı.
Şerif, insanların HDK'nin kontrolündeki bölgelerden, daha güvenli olduğu için Sudan ordusunun kontrolündeki bölgelere göç ettiğini bildirdi.
- Sudan'daki çatışmalar
Sudan, 15 Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor.
Dünyanın en kötü insani krizlerinden birine yol açan bu çatışmalar on binlerce Sudanlının ölmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5'inin merkezlerini kontrol ederken, Sudan ordusu güney, kuzey, doğu ve orta kesimler dahil olmak üzere kalan 13 eyaletin büyük bölümünde ve başkent Hartum'da hakimiyetini sürdürüyor.
Ülkenin batısındaki Darfur bölgesinin en büyük kenti Faşir, Ekim 2025'te şiddetli çatışmaların ardından büyük ölçüde HDK'nin kontrolüne girdi.
On binlerce kişinin çatışmalardan kaçtığı kentte HDK'nin sivilleri zorla yerinden çıkardığı ve çok sayıda silahsız kişiyi öldürüp işkence ettiği anlar HDK mensuplarının paylaştığı videolara yansımıştı.